Aresztowani/skazani w regionie świętokrzyskim w okresie stanu wojennego

Skala i zasięg represji zastosowanych przez reżim wobec społeczeństwa, które przeciwstawiało się stanowi wojennemu (w różnej formie i różnymi metodami), jest ważnym elementem badań nad historią oporu i opozycji lat 80. Kontynuowanie działalności związkowej, organizowanie strajków, udział w protestach, rozpowszechnianie nielegalnych wydawnictw – to najczęstsze zarzuty wobec osób, które z przyczyn politycznych stanęły przed sądami w tamtym czasie. „Prawo” stanu wojennego to przyspieszone procedury, doraźny tryb postępowania i ograniczenie uprawnienia oskarżonego do obrony. Kary pozbawienia wolności, utraty praw publicznych, wysokie grzywny i opłaty sądowe – to konsekwencje za złamanie „prawa” stanu wojennego. Wyroki zapadały przed Sądami Rejonowymi w  Kielcach, Ostrowcu Świętokrzyskim, Starachowicach, Wojskowym Sądem Garnizonowym w Kielcach, Sądem Wojewódzkim w Kielcach oraz Sądem Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

W regionie świętokrzyskim w okresie stanu wojennego zostało aresztowanych około 80 osób (nie wszyscy zostali skazani, w stosunku do niektórych osób postępowanie zostało umorzone) - badania nad tym problemem trwają. Poniżej niepełna lista osób aresztowanych i skazanych (z krótkim opisem przedmiotu sprawy) z okresu stanu wojennego.

Marceli Antoni Czarnecki, Andrzej Dudek, Jerzy Jabłoński, Tadeusz Stasiowski (oskarżeni o to, że „w dniach od 13 do 15 grudnia 1981 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) działając wspólnie i w porozumieniu (…) będąc członkami Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego >Solidarność<, którego działalność został zawieszona, nie odstąpili od udziału w tej działalności i zorganizowali strajk w Hucie im. Marcelego Nowotki, którym następnie kierowali”; skazani zostali na wyroki od 1,5 do 3 lat pozbawienia wolności oraz zostali pozbawieni praw publicznych na okres od 2 do 3 lat);

Jerzy Borowiec, Henryk Piątek, Marian Susfał, Janusz Szaran, Andrzej Wójcik, Janusz Ryszard Ziajski (oskarżeni o to, że w „dniach od 13 do 15 grudnia 1981 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) będąc członkami NSZZ >Solidarność<, którego działalność została zawieszona, kontynuowali tę działalność organizując strajk okupacyjny (…) w Zakładzie Metalurgicznym Huty im. M. Nowotki w Ostrowcu Świętokrzyskim”; skazani na wyroki od 1 do 1,5 roku pozbawienia wolności);

Józef Fudala (oskarżony o to, że „w dniu 14 grudnia 1981 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) organizował strajk w Fabryce Domów Kombinatu Budowlanego”; skazany na 1 rok pozbawienia wolności i grzywnę);

Józef Kazimierz Mazurek, Jan Miłek, Józef Stanisław Słaboń (oskarżeni o to, że „w dniu 14 grudnia 1981 r. w Charsznicy (…) jako członkowie Komisji Zakładowej NSZZ >Solidarność< wbrew obowiązującym zakazom kontynuowali działalność tego Związku oraz podjęli czynność w celu zorganizowania strajku na terenie Charsznickiej Odlewni Żeliwa”; skazani na kary więzienia od 1,5 roku do 1 roku i 10 miesięcy oraz pozbawienia praw publicznych, w dwóch przypadkach, na okres 3 lat);

Tadeusz Dekarczyk, Ryszard Henryk Tomtas (oskarżeni o to, że: „dniu 13 grudnia 1981 r. w Skarżysku-Kamiennej (…) wykonali i rozpowszechniali (…) plakaty (…) zawierające wiadomości (…) mogące osłabić (…) gotowość obronną Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”; skazani na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata oraz wysokie grzywny);

Mirosław Satalecki (oskarżony o to, że „w dniu 15 grudnia 1981 r. (…) w Koszycach” na autobusach „namalował farbą” napisy „zawierające fałszywe wiadomości (…), które (…) mogły wywołać niepokój publiczny lub rozruchy”; skazany na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat);

Władysław Haraziński (oskarżony o to, że „w dniu 17 grudnia 1981 r. we Włoszczowie (…) jako przewodniczący Koła NSZZ >Solidarność< (…) wbrew nakazowi zawieszenia działalności związkowej podjął tę działalność w ten sposób, że wywiesił na ścianie budynku warsztatów PKP gablotę z materiałami propagandowymi (…) związku zawodowego” oraz , że „w dniu 18 grudnia 1981 r. (…) będąc zatrudnionym w objętym militaryzacją Dziale Sieci i Zasilania Polskich Kolei Państwowych (…) porzucił wyznaczone stanowisko pracy”, skazany na 1 rok pozbawienia wolności);

Mirosław Dynarek (oskarżony o to, że „w dniu 24 grudnia 1981 r. w (…) Sędziszowie (…) rozpowszechniał wśród przebywających w świetlicy dworca PKP fałszywe wiadomości co do ilości i okoliczności przypadków śmiertelnych w Kopalni >Wujek< w Katowicach oraz że milicja i wojsko strzelają do ludzi, że władze aresztują i znęcają się nad górnikami i że otrzymana przez nasz kraj z USA i Kanady żywność  wysyłana jest do Moskwy, co mogło wywołać niepokój publiczny lub rozruchy”; skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata);

Danuta Teresa Kowalska, Marek Tadeusz Skomra, Marian Staniec (oskarżeni o to, że w styczniu i lutym 1982 r. przechowywali materiały i ulotki zawierające „fałszywe wiadomości”; skazani na 1 rok pozbawienia wolności, w dwóch przypadkach w zawieszeniu na 2-3 lata oraz grzywny; dodatkowo Marian Staniec oskarżony został o to, że w grudniu 1981 r. „przewoził karty świąteczne z napisem >Solidarność< z umieszczonym tam znakiem >Polski Walczącej< a podpisane w imieniu Komitetu Obrony Więzionych i Prześladowanych za Przekonania; skazany na karę grzywny);

Edward Anioł, Jerzy Maciej Chrzanowski, Jerzy Jabłoński, Dariusz Larkowski, Danuta Witecka (oskarżeni o to, że „w bliżej nieustalonym czasie, lecz w miesiącu styczniu 1982 r. w Kielcach, działając wspólnie i w porozumieniu sporządzili w celu rozpowszechnienia i rozpowszechniali poprzez powielanie pismem maszynowym i przekazywanie sobie wzajemnie oraz okazywanie innym osobom wierszowany tekst ułożony przez Jerzego Macieja Chrzanowskiego i zawierający treść lżącą ustrój Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i jej naczelne organy w osobie Prezesa Rady Ministrów”; skazani na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata i grzywny);

Maria Banaś, Wanda Sitkowska, Janina Szwaczka (oskarżone o to, że: „w okresie od stycznia 1982 r. (…) do 13 lutego 1982 r. w Kielcach (…) nie odstąpiły od udziału w działalności związkowej przez to, że przechowywały do rozpowszechnienia a następnie rozpowszechniały druki i ulotki w imieniu Tymczasowego Zarządu Regionu NSZZ >Solidarność Świętokrzyska<; skazane na kary więzienia od 1 do 1,5 roku w zawieszeniu na 4 lata oraz wysokie grzywny);

Leszek Romuald Olszewski, Krzysztof Adam Partyka, Jarosław Salita, Ryszard Sobala, Zbigniew Waldemar Walczyk, Andrzej Józef Żółciński (oskarżeni m.in. o to, że „daty dokładnie nieustalonej, lecz na przestrzeni miesiąca stycznia 1982 r. do dnia 5 maja 1982 r. (…) w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) jako członkowie NSZZ >Solidarność<, którego działalność została prawnie zawieszona (…) nie odstąpili od działalności związkowej a sporządzali różne ulotki i pisma o treści wrogiej wobec władz państwowych i ustroju PRL”, „wzięli udział w tworzeniu związku pod nazwą Komitet Ocalenia Związku NSZZ >Solidarność< w Ostrowcu Świętokrzyskim”; skazani na kary więzienia od 3 do 3,5 roku oraz 3 lata pozbawienia praw publicznych);

Jarosław Cichocki (oskarżony o to, że „2 (…) i 19 maja 1982 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) na murze (…) namalował farbą nitro napisy, które (…) podpisał nazwą NSZZ >Solidarność< kontynuując w ten sposób działalność  zawieszonego (…) związku zawodowego”; skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata);

Edward Dudek, Adam Mazur, Andrzej Radecki, Tadeusz Wiktorowski, Waldemar Witkowski, Roman Kazimierz Wysiadecki, Bogusław Ryszard Żmudziński (oskarżeni o to, że „od dnia 13 grudnia 1981 r. do dnia 26 sierpnia 1982 r. w Starachowicach (…) będąc członkami NSZZ >Solidarność<, którego działalność została prawnie zawieszona, nie odstąpili od udziału w tej działalności przez to, że rozpowszechniali przy pomocy druku materiały propagandowe (…) zawierające (…) wiadomości osłabiające gotowość obronną PRL oraz fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny lub rozruchy”; skazani na kary więzienia od 1,5 do 2 lat; B. R. Żmudziński skazany na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata, natomiast wobec Tadeusza Wiktorowskiego śledztwo zostało umorzone);

Leszek Tarasiuk (oskarżony o to, że „od końca kwietnia (…) do 6 maja 1982 r. w Warszawie i Kielcach, będąc członkiem NSZZ >Solidarność<, którego działalność została zawieszona nie odstąpił od udziału w takiej działalności, przez to, że uczestniczył w dniu 3 maja tego roku w Warszawie w ulicznej demonstracji i jako nauczyciel akademicki WSP w Kielcach podczas zajęć dydaktycznych z grupą kilkunastu studentów demonstracyjnie prezentował (…) transparent z napisem >Solidarność< oraz nawoływał ich do uczestnictwa w akcji protestacyjnej planowanej na dzień 13 maja 1982 r.”; skazany na 1 rok pozbawienia wolności);

Stanisław Kosior, Edward Lech, Zygmunt Mazur, Lech Meks (oskarżeni o to, że „w okresie od kwietnia 1982 r. do 10 czerwca 1982 r. (…) w Kielcach i Starachowicach (…) nie odstąpili od działalności związkowej (…) w ten sposób, że kolportowali ulotki sporządzane w imieniu zawieszonego związku NSZZ >Solidarność<”; skazani na 3 lata pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat);

Jerzy Szczepański (oskarżony o to, że „od kwietnia do 10 czerwca 1982 r. w Kielcach (…) nie odstąpił od działalności związkowej (…) udostępniał mieszkanie dla organizowania zebrań oraz przechowywał ulotki wydane w imieniu związku >Solidarność<”; śledztwo zostało umorzone);

Jolanta Dorsey (oskarżona o to, że „w dniu 4 maja 1982 r. w czasie jazdy samochodem na trasie Radom-Kielce rozpowszechniała fałszywe wiadomości (…) oraz przewoziła w celu rozpowszechniania sporządzone przez siebie pisma zawierające (…) fałszywe wiadomości na temat stanu wojennego”; skazana na 1,5 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na 4 lata);

Anna Gajerska, Eugeniusz Paszko (oskarżeni o to, że „w dniu 8 maja 1982 r. (…) rozpowszechniali wiadomości lżące i wyszydzające (…) przedstawicieli naczelnych organów władzy i administracji państwowej”; skazani na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata);

Janusz Barański, Eryk Chojnacki, Wojciech Władysław Dębski, Stanisława Maria Gawlik, Marek Stefan Jędrychowski, Bogdan Kapral, Elżbieta Jolanta Kita, Maria Luiza Ludwicka, Józef Majta, Michał Błażej Presman, Wojciech Jerzy Radomski, Bogumił Ryba, Maciej Wijas (oskarżeni o to, że brali udział w „nielegalnych zebraniach związku”, „redagowaniu, wydawaniu i kolportowaniu wydawnictw Komitetu Oporu Społecznego zawierające w swej treści wiadomości fałszywe mogące wywołać niepokój publiczny lub rozruchy oraz wzywające do nieposłuszeństwa obowiązującemu porządkowi prawnemu w okresie stanu wojennego”, „przyjmowanie na przechowanie i następnie rozpowszechnianie”; zarzuty wobec poszczególnych oskarżonych zawierały różne wątki spośród w/w; zostali skazani na kary więzienia od 8 miesięcy do 2 lat w zawieszeniu na okres od 2 do 4 lat za działalność w 1982 r. w największej strukturze podziemia kieleckiego o nazwie Komitet Oporu Społecznego; Maria Luiza Ludwicka została uniewinniona a wobec Eryka Chojnackiego postępowanie zostało zawieszone a następnie umorzone);

Robert Wacław Czechowski, Tadeusz Ludwicki (T. Ludwicki oskarżony został o to, że „w okresie od maja 1982 r. do dnia 30 sierpnia 1982 r. w Kielcach będąc członkiem NSZZ >Solidarność<, którego działalność została prawnie zawieszona nie odstąpił od udziału w tej działalności bowiem uczestniczył w nielegalnych zebraniach związku, wydawaniu i rozpowszechnianiu wydawnictw tzw. >Komitetu Oporu Społecznego-Solidarność< zawierające w swej treści wiadomości fałszywe mogące wywołać niepokój publiczny lub rozruchy oraz w wydawaniu ulotek nawołujących do udziału w akcjach protestacyjnych i nieposłuszeństwa [przeciwko] porządkowi prawnemu w okresie stanu wojennego”; R. Czechowski został oskarżony o to, że „w dniach 29 i 30 sierpnia 1982 r. w Kielcach udostępnił swoje mieszkanie członkowi NSZZ >Solidarność< Erykowi Chojnackiemu, a następnie uczestniczył w powielaniu i rozpowszechnianiu ulotek (…)”; T. Ludwicki skazany został na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres 4 lat, R. Czechowski ukarany został grzywną);

Zygmunt Pęksyk (podejrzany o to, że „w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 30 sierpnia 1982 r. w Kielcach, będąc członkiem NSZZ >Solidarność<, którego działalność została prawnie zakazana nie odstąpił od udziału w tej działalności, bowiem uczestniczył w nielegalnych zebraniach Związku, wydawaniu i rozpowszechnianiu wydawnictw tzw. Komitetu Oporu Społecznego-Solidarność (…)”; sprawa została umorzona ze względu na amnestię);

Robert Andrzej Gordon, Tadeusz Kuśmierz, Janusz Edward Sijka (oskarżeni m.in. o to, że w sierpniu 1982 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim „przechowywali a następnie rozpowszechniali (…) ulotki w swojej treści lżące i wyszydzające oraz poniżające  (…) gen. Wojciecha Jaruzelskiego. W okresie od maja (…) do dnia 16 sierpnia 1982 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) jako członkowie NSZZ >Solidarność< (…) nie odstąpili od udziału w takiej działalności bowiem uczestniczyli (…) w spotkaniach podczas których omawiano formy i zasady działania związku w okresie stanu wojennego”; skazani na 3 lata pozbawienia wolności oraz utratę praw publicznych na okres 2 lat);

Wacław Rembosz (oskarżony o to, że „w dniu 31 sierpnia 1982 r. w Kielcach jako członek NSZZ >Solidarność< Rolników Indywidualnych, którego działalność została zawieszona (…) nie odstąpił od działalności związkowej oraz organizował i kierował akcją protestacyjną ludności w ten sposób, że wzywał inne osoby do wzięcia udziału w demonstracji ulicznej, a następnie kierował tą demonstracją”; skazany na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres 3 lat);

Jerzy Stępień (11 grudnia 1982 r. w czasie internowania aresztowany w związku ze sporządzeniem odezwy „Do członków Solidarności”; oskarżony o to, że „w okresie miesiąca października 1982 r. przebywając w Nowym Łupkowie, woj. krośnieńskiego, sporządził w celu rozpowszechnienia pismo >Do członków Solidarności<, które w swoim fragmencie: >Kierująca krajem ekipa nie zmierza do przezwyciężenia kryzysu politycznego i gospodarczego, do poprawy losu Polaków – jedynym jej celem jest utrzymanie władzy dla samej władzy, a środkiem do tego – dalszy podział społeczeństwa, głębsze jego zniewolenie<, zawierające fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny lub rozruchy”; skazany na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata oraz wysoką grzywnę);

Roman Kotowski, Krzysztof Piotrowski (oskarżeni o to, że „w okresie od 25 do 29 kwietnia 1983 r. w Starachowicach w celu wywołania niepokoju publicznego (…) gromadzili w formie ulotek i rozpowszechniali fałszywe wiadomości o nowych związkach zawodowych i nawoływali do bojkotu w dniu święta pierwszego maja”; sąd umorzył postępowanie karne);

Stanisław Marian Kusiński (oskarżony o to, że „ w dniu 28 kwietnia 1983 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim (…) na zebraniu Koła Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (…) lżył (…) gen. Wojciecha Jaruzelskiego”; sprawa została umorzona ze względu na amnestię);

Tadeusz Kowalczyk (oskarżony o to, że „w okresie od 1981 r. do 11 grudnia 1983 r. w Bielinach gromadził w celu rozpowszechnienia pisma, druki i inne przedmioty o treści antypaństwowej i antyustrojowej”; postępowanie zostało umorzone ze względu na amnestię).

Ogrody Zimowe, Szkło Architektoniczne, tarasy, elewacje drewniane, oranżerie, werandy, przeszklenia wintegarden

drewniane okna i drzwi pasywne, panele elewacyjne, certyfikat passive house